Nhẫn đá màu cho nam thường khác nhẫn nữ ở ba điểm: bản nhẫn rộng và dày hơn, viên đá lớn hơn hoặc mặt đá phẳng, và kiểu nạm thấp, chìm hoặc bao viền để chịu được nhịp làm việc bằng tay. Vì nam giới thường đeo một chiếc nhẫn liên tục, ít tháo, nên chọn đá bền và kiểu ổ chắc quan trọng hơn chọn màu.
Bài đi vào phần cấu tạo: các kiểu nhẫn nam có đá, ổ chìm và ổ nổi, mặt đá mài giác hay mài phẳng, đá nào hợp nhẫn nam đeo hằng ngày, và những điểm kiểm tra riêng cho nhẫn bản dày. Chuyện chọn sắc đá cho nam và phối với trang phục có ở danh mục phối màu của trang; chọn bản nhẫn theo cỡ ngón tay đã có nhiều tài liệu khác.
Vì sao nhẫn nam có đá cần nghĩ khác nhẫn nữ
Phần lớn nam giới đeo nhẫn theo kiểu "đeo vào rồi để đó": không tháo khi rửa tay, khi lái xe, khi mang vác, có người không tháo cả khi ngủ. Bàn tay nam thường to, lực nắm mạnh, và nhiều công việc dùng tay nhiều. Một chiếc nhẫn đá chịu nhịp đó cần chắc hơn mức một chiếc nhẫn đeo dịp.
Nhẫn nam cũng thường to và nặng hơn. Bản nhẫn rộng làm ngón tay cảm thấy chặt hơn so với nhẫn bản mảnh cùng cỡ, nên nhiều người cần nhẫn rộng hơn một chút. Viên đá lớn trên bản dày tạo ra một khối có trọng tâm rõ: nếu đai không cân đối, nhẫn dễ xoay lệch, mặt đá chạy sang một bên ngón.
Vì vậy khi chọn nhẫn nam có đá, thứ tự hợp lý là: chọn kiểu ổ theo công việc, chọn đá theo kiểu ổ, rồi mới chọn màu. Ví dụ giả định: một kỹ sư công trường thích sapphire xanh đậm sẽ hợp với nhẫn bản dày nạm chìm viên vừa phải hơn là nhẫn ổ nổi viên lớn, dù màu đá giống hệt nhau. Làm ngược lại, chọn màu trước rồi mới tìm cách nạm, dễ dẫn tới một chiếc nhẫn đẹp nhưng phải tháo ra mỗi lần làm việc, điều mà phần lớn nam giới không làm.
Các kiểu nhẫn nam có đá hay gặp
Nhẫn mặt đá lớn bao viền. Một viên đá lớn, thường dáng oval hoặc chữ nhật, được vành kim loại ôm kín mép, nằm trên bản nhẫn dày. Đây là kiểu nhẫn nam đá màu phổ biến nhất ở Việt Nam, chắc chắn và dễ chăm.
Nhẫn ổ chìm (flush). Viên đá nhỏ đến vừa được khoét lỗ nạm chìm ngang mặt kim loại, không nhô lên. Gọn, gần như không vướng, rất hợp người làm việc tay chân. Đổi lại, viên đá trông nhỏ và ít ánh sáng.
Nhẫn mặt đá phẳng (signet có đá). Mặt nhẫn là một tấm đá mài phẳng như onyx, lapis, mã não, đôi khi được khắc. Đá phẳng không có cạnh giác sắc nên ít mẻ, nhưng các đá này thường mềm hơn đá quý nên dễ trầy mặt.
Nhẫn ray đá. Một hàng đá nhỏ nằm trong rãnh kim loại chạy ngang bản nhẫn. Đá được bảo vệ hai bên, phù hợp nhẫn đeo hằng ngày.
Nhẫn ổ nổi chấu. Viên đá nhô cao trên chấu như nhẫn nữ. Đẹp và sáng, nhưng ít hợp với nhẫn nam đeo liên tục; nếu chọn, nên có chấu dày và ổ không quá cao.
Đá hợp nhẫn nam theo kiểu nhẫn và nhịp đeo
Độ cứng ghi theo khoảng tham khảo phổ biến; đá mài phẳng như onyx, mã não là chalcedony, tức thạch anh vi tinh.
| Đá | Độ cứng tham khảo | Kiểu nhẫn hợp | Ghi chú khi đeo hằng ngày |
|---|---|---|---|
| Sapphire (xanh đậm, đen) | 9 | Bao viền, ổ chìm, ray | Rất bền; lựa chọn an toàn nhất cho nhẫn đeo liên tục |
| Ruby | 9 | Bao viền, ổ chìm | Rất bền nếu không lấp thuỷ tinh |
| Spinel đen, xám, xanh | Khoảng 8 | Bao viền, ổ chìm | Bền, màu trầm hợp nhẫn nam |
| Garnet đỏ sẫm | Khoảng 7 đến 7,5 | Bao viền, cabochon | Bền khá, màu trầm |
| Thạch anh tím, thạch anh khói | 7 | Bao viền mặt lớn | Bền, mép giác mòn dần sau nhiều năm |
| Onyx, mã não (chalcedony) | Khoảng 6,5 đến 7 | Mặt phẳng, signet | Ít mẻ nhờ mặt phẳng; onyx đen thường là chalcedony nhuộm |
| Lapis, malachite | Khoảng 3,5 đến 5,5 | Mặt phẳng | Mềm, nhạy axit; hợp nhẫn đeo dịp |
| Tourmaline xanh đậm | Khoảng 7 đến 7,5 | Bao viền | Khá bền; tránh va mạnh |
Nhiều nhẫn nam ở tiệm ghi chung chung "đá đen" hay "đá xanh". Đá đen có thể là onyx nhuộm, spinel, sapphire, đá tổng hợp hay thuỷ tinh, với độ bền rất khác nhau. Hãy hỏi tên vật liệu cụ thể trước khi chọn.
Ổ chìm hay ổ nổi: đánh đổi giữa nổi bật và chịu va
Ổ nổi để viên đá nhô lên trên mặt nhẫn, cho ánh sáng vào từ nhiều phía nên đá sáng và rực. Ổ chìm và bao viền thấp để viên đá ngang hoặc gần ngang mặt kim loại, viên đá ít bị gõ trực tiếp. Với nhẫn nam đeo liên tục, sự khác biệt này quyết định chiếc nhẫn sống được bao lâu mà không cần sửa.
Một cách nghĩ đơn giản: hãy hình dung bàn tay bạn úp lên mặt bàn, vịn vào lan can, cầm vô lăng, nắm quai túi. Ổ nổi là phần chạm vào bề mặt đầu tiên trong tất cả các động tác này. Ổ chìm thì để bản kim loại chịu lực, viên đá nằm an toàn bên trong. Với người làm việc văn phòng, ổ nổi thấp vẫn được; với người làm kỹ thuật, xây dựng, lái xe đường dài, ổ chìm và bao viền thấp an toàn hơn nhiều.
Nạm chìm đòi hỏi thợ khoét lỗ đúng cỡ viên đá và miết kim loại ôm mép đá. Kiểu này khó tháo đá ra sửa hơn và không hợp với đá mềm, đá có cát khai, vì lực miết khi nạm có thể làm đá mẻ. Với sapphire, ruby, spinel, đây lại là kiểu nạm rất bền.
Mặt đá phẳng, khắc và nhẫn signet: lưu ý riêng
Nhẫn signet là nhẫn có mặt phẳng lớn, xưa kia dùng để đóng dấu lên sáp niêm phong, nay chủ yếu mang tính trang trí hoặc khắc chữ cái, hoa văn gia đình. Khi mặt nhẫn là một tấm đá như onyx, mã não, lapis, mặt đá được mài phẳng và gắn vào khung kim loại, thường bằng cách miết viền hoặc kết hợp keo, tuỳ thợ.
Mặt phẳng không có cạnh giác nên ít bị mẻ khi va như đá mài giác. Nhưng mặt phẳng lớn lại hiện rõ mọi vết trầy, và các đá hay dùng cho signet như onyx, mã não có độ cứng khoảng 6,5 đến 7, lapis còn mềm hơn. Sau vài năm đeo hằng ngày, mặt đá thường mờ đi và có nhiều vết xước mảnh. Thợ có thể đánh bóng lại mặt phẳng tương đối dễ, nhưng nếu mặt đá có khắc, đánh bóng sẽ làm nông nét khắc.
Nếu nhẫn signet có đá được gắn bằng keo, cần tránh ngâm nước nóng, dung môi và máy siêu âm, vì keo là phần yếu nhất. Hãy hỏi thợ cách gắn đá khi mua. Với người muốn khắc chữ cái lên mặt nhẫn, khắc trên kim loại bền hơn khắc trên đá mềm; khắc trên đá đẹp nhưng nét khắc mòn theo mặt đá.
Bản nhẫn, trọng lượng và chuyện nhẫn bị xoay
Nhẫn nam bản dày có trọng lượng đáng kể, phần lớn dồn ở mặt nhẫn nơi có đá. Khi phần đai dưới lòng bàn tay mỏng hơn nhiều so với mặt nhẫn, nhẫn dễ bị nặng đầu và xoay, mặt đá chạy sang cạnh ngón hoặc vào lòng bàn tay. Đá xoay vào lòng bàn tay là đá sẽ bị cọ vào mọi thứ bạn cầm.
Nhẫn nam chắc chắn thường có bản nhẫn thon dần từ mặt xuống đai nhưng vẫn đủ dày ở đáy. Lòng nhẫn bo tròn mặt trong giúp đeo dễ chịu và dễ tháo qua đốt ngón tay hơn lòng phẳng. Với nhẫn rất nặng đầu, thợ có thể đề xuất thêm hai hạt nhỏ hoặc thanh đệm bên trong lòng nhẫn để giữ nhẫn đứng thẳng, nhưng đó là cách chữa, cách tốt hơn là chọn tỉ lệ đúng từ đầu.
Khi thử nhẫn, hãy xoè tay, nắm tay, thả tay xuôi xuống vài lần. Nếu mặt đá có xu hướng chạy khỏi giữa ngón tay, đó là dấu hiệu tỉ lệ chưa hợp hoặc cỡ nhẫn hơi rộng. Chi tiết về nhẫn bị xoay có ở một bài riêng trong danh mục này.
Kiểm tra nhẫn nam có đá trước khi nhận
Ngoài những kiểm tra chung cho nhẫn đá màu, nhẫn nam bản dày có vài điểm riêng cần để ý.
- Soi mép vành bao hoặc mép lỗ nạm chìm: kim loại phải ôm đều quanh đá, không có khe hở thấy được ánh sáng.
- Ấn nhẹ ngón tay lên mặt đá rồi xoay: viên đá không được chuyển động.
- Nhìn mặt bên của bản nhẫn: không có vết rỗ, lỗ khí lớn trên bề mặt kim loại, dấu hiệu đúc chưa kỹ.
- Cân nhẫn trên tay và đeo thử: nặng tới mức thấy mỏi ngón, hoặc cấn ngón bên cạnh khi nắm tay, là chưa hợp.
- Đối chiếu tên đá, tên kim loại và tuổi vàng ghi trên mô tả hoặc khắc trong lòng nhẫn.
- Hỏi trước về chuyện nới size: nhẫn bản dày có đá chạy vòng hay đá nạm chìm quanh đai thường khó nới hoặc không nới được.
Nhẫn nam bản dày nới size khó hơn nhẫn nữ bản mảnh, nhất là khi có đá quanh đai. Vì vậy đo size kỹ trước khi đặt, và nếu có thể, thử một chiếc nhẫn bản tương tự để chọn cỡ.
Câu hỏi thường gặp
Nhẫn nam mặt đá đen thường là đá gì?
Có thể là onyx, tức chalcedony thường được nhuộm đen, cũng có thể là spinel đen, sapphire đen, đá tổng hợp, thuỷ tinh hoặc vật liệu khác. Độ bền các loại này rất khác nhau, nên hãy hỏi người bán tên vật liệu cụ thể và xin ghi vào mô tả.
Nhẫn nam ổ chìm có làm đá trông nhỏ đi không?
Có. Viên đá nạm chìm chỉ lộ mặt trên và nhận ít ánh sáng từ cạnh, nên trông nhỏ và tối hơn cùng viên đá trên ổ nổi. Đổi lại nhẫn gọn, ít vướng và đá gần như không bị va trực tiếp.
Đeo nhẫn nam có đá khi tập gym có sao không?
Không nên. Nhẫn bị kẹp giữa tay và thanh tạ có thể méo đai, mẻ đá, và có thể làm đau hoặc thương ngón tay. Tháo nhẫn trước khi tập là thói quen tốt cho cả nhẫn lẫn tay.
Nhẫn nam mặt lapis có đeo hằng ngày được không?
Lapis khá mềm và nhạy axit, nên đeo hằng ngày mặt đá dễ trầy và mất bóng, nhất là với người hay rửa tay hay làm việc bằng tay. Nhẫn lapis hợp đeo dịp; nếu muốn đeo thường xuyên, nên chọn đá cứng hơn như sapphire hay spinel.
Nhẫn nam bản dày có đá có nới size được không?
Tuỳ cấu tạo. Nhẫn có đá chỉ ở mặt trên thường nới được trong một giới hạn nhất định. Nhẫn có đá chạy vòng quanh đai hoặc hoa văn liền khối thì khó hoặc không nới được. Hỏi thợ trước khi mua là cách chắc chắn nhất.
Nam giới đeo nhẫn đá màu ở ngón nào hợp?
Ngón áp út và ngón út là hai vị trí phổ biến cho nhẫn nam có đá; ngón út ít va chạm nên hợp nhẫn mặt lớn. Ngón trỏ làm nhẫn nổi bật nhưng va chạm nhiều nhất. Hãy chọn theo công việc và thói quen dùng tay của bạn.