Đeo nhiều bông tai đá màu trên một tai là cách xếp hai ba món ở các lỗ dọc dái tai và lên vành tai, sao cho cả tai trông như một cụm có chủ ý chứ không phải những chiếc bông tai rời rạc. Người trẻ ở các thành phố lớn đeo kiểu này khá phổ biến, và đá màu là chất liệu hợp vì cho phép chơi với kích thước lẫn sắc độ.
Bài này không bàn chuyện xỏ lỗ, việc đó thuộc về người có chuyên môn và cơ sở đảm bảo vệ sinh. Ở đây là phần sau khi lỗ đã lành: xếp cỡ đá từ dưới lên, phối màu giữa các vị trí, chọn chốt cho từng lỗ, các kiểu kẹp vành tai không cần lỗ, và những chuyện vướng víu hằng ngày như mũ bảo hiểm, tai nghe, gối.
Nguyên tắc chung: lớn ở dưới, nhỏ dần lên trên
Phần lớn cách xếp dễ nhìn đều theo một trục: món lớn nhất hoặc dài nhất nằm ở lỗ thấp nhất trên dái tai, càng lên cao món càng nhỏ. Lý do đơn giản là dái tai dưới dày và nhiều chỗ, chịu được nụ lớn hay bông tai giọt; phần trên mỏng và hẹp, lên đến vành thì sụn cứng, chỉ đeo được món nhỏ, nhẹ. Thứ tự lớn dần xuống dưới cũng tạo cảm giác cân, mắt người nhìn đi từ trên xuống như đọc một dòng.
Ví dụ giả định cho một tai ba vị trí: lỗ thứ nhất đeo nụ đá màu 5 mm hoặc bông tai giọt ngắn; lỗ thứ hai đeo nụ 3 mm hoặc khuyên ôm tai nhỏ đính hàng đá; trên vành tai là một khuyên kẹp mảnh hoặc một chấm đá 2 mm. Ba món cùng màu kim loại, đá chung một tông màu hoặc hai tông hoà nhau.
Không nhất thiết hai tai phải giống hệt nhau. Nhiều người để một tai đơn giản với một nụ, tai kia là cụm ba bốn món. Kiểu lệch này đẹp nhất khi tai có cụm là tai thường lộ ra, ví dụ tai phía bạn hay vén tóc.
Gợi ý cỡ và kiểu món theo vị trí
Bảng dưới gom các vị trí phổ biến trên dái tai và vành tai, kèm món đá màu hay dùng. Cỡ chỉ là mốc tham khảo; tai mỗi người một khác.
| Vị trí | Kiểu món hợp | Cỡ đá gợi ý |
|---|---|---|
| Lỗ thứ nhất (dái tai) | Nụ, bông tai giọt, khuyên ôm tai | 4–7 mm hoặc giọt ngắn |
| Lỗ thứ hai (dái tai) | Nụ nhỏ, khuyên ôm tai nhỏ | 2–4 mm |
| Lỗ thứ ba (mép dái tai trên) | Nụ rất nhỏ, khuyên mảnh | 1,5–3 mm |
| Vành tai (sụn) | Nụ chốt dẹt, khuyên mảnh | 1,5–2,5 mm |
| Kẹp vành (không cần lỗ) | Khuyên kẹp có đá | Đá rất nhỏ, kẹp nhẹ |
Lỗ trên vành tai là sụn, lành chậm hơn nhiều so với dái tai và dễ sưng nếu bị đè hay kéo. Nếu lỗ mới xỏ, hãy đeo đúng loại chốt nơi xỏ đã dặn cho đến khi lành hẳn, rồi mới đổi sang món đá màu.
Phối màu đá giữa các lỗ
Một màu, nhiều cỡ. Cách an toàn nhất: cùng một loại đá, ví dụ toàn sapphire xanh, cỡ nhỏ dần lên trên. Tai trông gọn và có chủ ý, dễ phối với mọi trang phục.
Một màu đá, một màu trắng. Đá màu ở lỗ dưới, đá trắng hoặc kim loại trơn ở các lỗ trên. Đá màu thành điểm nhấn, các món còn lại làm nền.
Hai màu hoà nhau. Hai màu cạnh nhau trên bánh xe màu, như xanh dương và tím, xanh lá và xanh ngọc, hồng và đỏ. Nhìn mềm mại, ít bị lạc.
Chuyển sắc. Đậm ở dưới, nhạt dần lên trên, cùng một họ màu. Kiểu này cần chọn đá cẩn thận để các bước chuyển đều tay.
Nhiều màu tự do. Mỗi lỗ một màu. Đẹp với người thích phong cách vui mắt, nhưng nên giữ chung một màu kim loại và cỡ đá gần nhau để cụm không bị rời rạc.
Những cụm hay gặp và hợp với ai
Cụm ba nụ một màu. Ba nụ cùng loại đá, cỡ nhỏ dần từ dưới lên. Kín đáo, đeo đi làm được trong hầu hết môi trường, hợp người lần đầu thử đeo nhiều món.
Nụ và khuyên ôm tai. Nụ đá màu ở lỗ dưới, khuyên ôm tai đính hàng đá nhỏ ở lỗ trên. Hai kiểu dáng khác nhau tạo nhịp, nhìn có chiều sâu hơn ba nụ.
Giọt ngắn và hai chấm nhỏ. Một bông tai giọt ngắn ở lỗ dưới, hai nụ rất nhỏ phía trên. Hợp đi tiệc, tóc búi; phần giọt chuyển động, phần nụ đứng yên.
Một tai chỉ vành. Lỗ dái tai đeo nụ nhỏ, vành tai đeo khuyên mảnh có một viên đá. Gọn, hợp người tóc ngắn.
Cụm theo dịp. Giữ nguyên các món nhỏ ở lỗ trên làm nền cố định, chỉ thay món ở lỗ dưới theo dịp: nụ khi đi làm, giọt khi đi tiệc. Cách này đỡ phải tháo lắp những món nhỏ ở vị trí khó với tay, vốn là lúc dễ làm rơi nút chốt nhất.
Chốt cho lỗ trên cao và vành tai
Ở dái tai, chốt đẩy và chốt vặn quen thuộc vẫn dùng tốt. Lên cao, chuyện khác đi. Mặt sau vành tai sát da đầu, nút bướm thông thường chìa ra sau, cấn vào gối, vướng tóc và gọng kính. Vì vậy người đeo vành tai thường dùng chốt có đĩa dẹt phía sau, phần đĩa áp phẳng vào mặt sau sụn.
Một kiểu khác hay gặp là chốt ren trong, đầu đá vặn vào thân chốt có ren nằm bên trong, mặt sau là một đĩa phẳng. Kiểu này gọn và chắc, nhưng cần đầu đá và thân chốt cùng chuẩn ren; đầu đá mua ở nơi khác có thể không vừa thân chốt bạn đang đeo. Khi mua thêm đầu đá màu cho lỗ vành tai, hãy mang thân chốt hoặc hỏi rõ thông số ren.
Độ dài thân chốt cũng quan trọng. Thân dài quá làm nụ đá chìa ra, lúc lắc và dễ móc; thân ngắn quá thì ép sụn, đặc biệt khi sụn còn sưng nhẹ. Thân chốt nên làm bằng vật liệu ít gây kích ứng như titan dùng cho y tế hay vàng. Những món đá màu rẻ thường có thân chốt hợp kim mạ, dùng ở dái tai còn tạm, lên vành tai dễ ngứa và sưng.
Kim loại và độ đồng bộ giữa các món
Khi một tai có nhiều món, kim loại chiếm phần lớn diện tích nhìn thấy, vì đá ở các lỗ trên rất nhỏ. Vàng vàng, vàng trắng và vàng hồng nằm cạnh nhau trên cùng một tai thường trông như ghép tạm, trừ khi bạn cố ý chơi phối kim loại và lặp lại cách phối đó ở tai bên kia hoặc ở nhẫn. Cách dễ nhất là chọn một màu kim loại cho cả cụm.
Một chi tiết hay bị bỏ qua là độ bóng. Một nụ vàng bóng gương đặt cạnh khuyên vàng xước mờ có thể trông lệch tông dù cùng tuổi vàng. Vàng trắng phủ rhodium mới sáng lạnh hơn vàng trắng đã mòn lớp phủ. Khi mua thêm món cho cụm, mang theo những món đang đeo để so dưới cùng một ánh sáng.
Đá cũng vậy: đá ở các lỗ trên nhỏ nên màu nhạt đi so với viên lớn ở dưới. Nếu muốn cả cụm trông cùng một màu, viên nhỏ nên đậm hơn viên lớn một chút. Đây là mẹo của người làm trang sức khi ghép đá nhiều cỡ trong một món, và áp dụng được cho cả một tai nhiều món.
Kẹp vành tai: có đá mà không cần lỗ
Nếu không muốn xỏ thêm lỗ, khuyên kẹp vành tai là một cách thêm đá màu lên phần trên của tai. Vài điều cần biết:
- Kẹp vành là một vòng kim loại hở, bóp nhẹ cho ôm vào phần sụn mỏng nhất của vành tai, giữ bằng lực đàn hồi chứ không xuyên qua da.
- Kẹp quá chặt gây đau sau vài giờ; kẹp quá lỏng thì rơi khi cởi áo. Nên thử ít nhất nửa giờ trước khi quyết định.
- Đá trên kẹp vành thường rất nhỏ và nằm ở mặt ngoài; chọn kiểu ổ bao viền hoặc đính chìm để đá không móc vào tóc.
- Kẹp vành dễ rơi mà không biết, nhất là khi đội mũ bảo hiểm, đeo tai nghe chụp tai hoặc kéo khẩu trang. Tháo ra trước những việc đó.
- Không bóp đi bóp lại kẹp quá nhiều lần để chỉnh; kim loại mỏi sẽ gãy ở điểm uốn.
Kẹp vành tai không nên dùng cho trẻ nhỏ, vì là món nhỏ, dễ rơi và dễ bị cho vào miệng.
Sống chung với một tai nhiều món
Ba bốn món trên một tai có nghĩa là ba bốn chỗ có thể vướng. Mũ bảo hiểm là thủ phạm hàng đầu ở Việt Nam: đội và tháo mũ kéo qua vành tai, móc vào nụ ở lỗ trên. Đội mũ chậm, kéo quai rộng ra trước khi đội, hoặc tháo món trên vành tai khi phải đi xa. Tai nghe nhét tai và chụp tai cũng đè vào lỗ thứ hai, thứ ba; khuyên ôm tai nhỏ ít bị đè hơn nụ có ổ cao.
Khi ngủ, nằm nghiêng đè lên một tai nhiều món có thể làm đau sụn và cong chấu. Nhiều người chọn để món trên dái tai qua đêm nếu là khuyên ôm tai nhỏ và tháo nụ ở vành tai. Một số người dùng gối có lỗ ở giữa để tai không bị đè, nhưng cách đơn giản nhất vẫn là tháo bớt.
Vệ sinh cũng nhiều việc hơn: mỗi lỗ là một chỗ dầu gội, bụi và tế bào da đọng lại sau chốt. Thỉnh thoảng tháo hết, rửa tai, lau thân chốt và mặt sau ổ đá rồi để khô hẳn mới đeo lại. Lỗ nào đỏ, đau, chảy dịch thì ngưng đeo ở lỗ đó và hỏi nhân viên y tế; không tự bôi thuốc theo lời truyền miệng.
Câu hỏi thường gặp
Đeo nhiều bông tai trên một tai nên bắt đầu từ đâu?
Bắt đầu từ lỗ thứ nhất với món lớn nhất bạn thích, rồi chọn các món nhỏ dần cho lỗ trên. Giữ chung một màu kim loại và một tông màu đá là cách dễ nhất cho người mới. Sau đó mới thử phối thêm màu hay thêm kẹp vành.
Hai tai đeo khác nhau có kỳ không?
Không. Đeo lệch, một tai đơn giản một tai nhiều món, là cách phổ biến và thường đẹp hơn hai tai giống hệt. Tai nhiều món nên là tai bạn hay để lộ. Điều cần giữ là cùng màu kim loại để hai bên vẫn có liên hệ với nhau.
Lỗ vành tai đeo nụ đá màu loại thường được không?
Được nếu lỗ đã lành hẳn và thân chốt bằng vật liệu ít gây kích ứng. Nút bướm thông thường hay cấn gối và tóc ở vành tai, nên nhiều người đổi sang chốt có đĩa dẹt phía sau. Nếu lỗ sưng, đỏ sau khi đổi món, hãy ngưng và hỏi nhân viên y tế.
Kẹp vành tai có đá có hay rơi không?
Có, vì kẹp chỉ giữ bằng lực đàn hồi. Đội mũ bảo hiểm, đeo tai nghe, kéo khẩu trang là những lúc hay rơi. Nên chọn kẹp vừa khít, kiểm sau mỗi lần thay áo, và tháo ra khi làm những việc có thể kéo vào vành tai.
Đá màu loại nào hợp lỗ vành tai?
Lỗ vành tai ít va đập mạnh nhưng hay bị cọ vào tóc và gối, nên đá nhỏ cứng như sapphire, ruby, spinel, garnet là lựa chọn dễ nhất. Đá mềm như opal, ngọc lam vẫn đeo được nếu ổ bao viền và bạn tháo ra khi ngủ.
Có cần mua nhiều bông tai cùng một bộ để đeo cho hợp?
Không bắt buộc. Nhiều người ghép các món mua ở nhiều thời điểm khác nhau. Chỉ cần các món cùng màu kim loại, cỡ đá giảm dần từ dưới lên và màu đá có liên hệ với nhau, cụm bông tai vẫn trông có chủ ý.