Khuyên tròn ôm tai đính đá màu là loại khoen nhỏ, đóng bằng bản lề và khoá bấm, ôm sát quanh dái tai, mặt trước đính một hàng đá màu nhỏ. Người bán hay gọi theo tiếng Anh là huggie. Vì nằm sát da và gần như không đung đưa, đây là kiểu bông tai đá màu được nhiều người đeo từ sáng đến tối, có người đeo cả lúc ngủ.
Nhưng chính việc đeo liên tục làm khuyên ôm tai hỏng theo những kiểu riêng: khoá bấm lỏng dần, đá nhỏ rơi khỏi ổ, bản khuyên cấn vào dái tai khi nằm nghiêng. Bài này giúp bạn đo đường kính cho vừa, chọn bản khuyên và kiểu đính đá, kiểm khoá trước khi mua, và biết đá nào chịu được việc đeo không tháo.
Khuyên ôm tai khác khoen tròn thường ở chỗ nào
Khoen tròn thường có đường kính lớn hơn, treo lỏng dưới dái tai và đung đưa khi đi. Khuyên ôm tai thì nhỏ, đường kính trong chỉ vừa đủ vòng qua phần dái tai từ lỗ xỏ ra tới mép, nên nó ôm sát như một chiếc vòng nhỏ quấn quanh tai. Phần dưới của khuyên lộ ra trước mặt, đó là nơi người ta đính đá.
Cơ chế đóng cũng khác. Khoen thường hay dùng một sợi chốt luồn qua ống; khuyên ôm tai gần như luôn dùng bản lề ở một đầu và đầu kia là chốt bấm vào khe. Khi bấm đúng, bạn nghe một tiếng tách nhỏ và khuyên không tự mở dù kéo nhẹ. Đây là lý do khuyên ôm tai ít rơi hơn bông tai nụ chốt đẩy, nếu khoá còn tốt.
Về đá, khuyên ôm tai dùng đá rất nhỏ, thường từ khoảng 1 đến 2,5 mm, xếp thành hàng. Đá nhỏ nên màu không đậm như một viên nụ lớn; một hàng sapphire xanh nhỏ nhìn từ xa giống một vệt màu chứ không phải từng viên. Muốn màu rõ, người ta chọn đá có màu đậm sẵn, như sapphire, ruby, spinel, tsavorite, hoặc đính hai hàng.
Khuyên ôm tai cũng là kiểu hay được đeo cùng nụ hoặc khuyên khác trên một tai có nhiều lỗ. Vì nó nằm sát và nhỏ, hai ba chiếc cạnh nhau vẫn gọn, không vướng vào nhau như bông tai giọt.
Đo đường kính trong cho vừa dái tai
Đường kính ghi trên khuyên thường là đường kính trong, tức khoảng trống bên trong vòng. Khuyên quá nhỏ cấn vào mép dái tai, quá lớn thì lỏng lẻo và mất vẻ ôm sát. Cách đo tại nhà:
- Đứng trước gương, nhìn thẳng vào lỗ tai bạn định đeo.
- Dùng thước nhỏ có vạch milimét, đo từ tâm lỗ tai xuống mép dưới của dái tai. Đây là khoảng cách tối thiểu khuyên phải vòng qua.
- Cộng thêm khoảng 1–2 mm để khuyên không ép sát vào mép dái tai. Người có dái tai dày nên cộng nhiều hơn, vì phần khuyên phía sau còn phải vòng qua bề dày của tai.
- Nhân đôi con số đó để ra đường kính trong ước chừng. Ví dụ giả định: từ lỗ tới mép là 4 mm, cộng 1,5 mm thành 5,5 mm, đường kính trong khoảng 11 mm.
- Nếu có khuyên cũ đeo vừa, đo đường kính trong của nó là cách chính xác nhất. Mang khuyên cũ theo khi đi mua để so trực tiếp.
Lỗ tai thứ hai, thứ ba thường nằm cao hơn và gần mép hơn, nên cần đường kính nhỏ hơn lỗ thứ nhất. Nhiều người đeo đôi khuyên cỡ khoảng 9–10 mm ở lỗ trên và 11–12 mm ở lỗ dưới. Đây chỉ là mốc hay gặp, dái tai mỗi người một khác.
Bản khuyên và kiểu đính đá
Bản khuyên. Bản là độ rộng mặt trước của khuyên, nơi đính đá. Bản hẹp khoảng 1,5–2 mm nhìn thanh, hợp một hàng đá nhỏ. Bản rộng 3–4 mm chứa được đá lớn hơn hoặc hai hàng, nổi hơn nhưng nặng hơn và dễ cấn khi nằm. Độ dày thân khuyên cũng quan trọng: thân quá mảnh dễ móp, bản lề yếu.
Đính chấu chung. Mỗi chấu nhỏ giữ cạnh hai viên đá liền nhau. Đá lộ nhiều, lấp lánh nhất, nhưng chấu rất nhỏ nên khi một chấu mòn là có thể rơi hai viên. Kiểu này cần kiểm chấu thường xuyên nếu đeo hằng ngày.
Đính ray. Đá xếp trong một rãnh có hai thành kim loại kẹp hai bên. Mép đá được che, ít vướng tóc và ít rơi đá hơn, rất hợp đeo liên tục. Đá trông nhỏ hơn một chút vì thành ray che mất phần mép.
Đính chìm. Đá được khoan lỗ trên bề mặt kim loại rồi đóng mép kim loại giữ lại, mặt đá ngang bằng bề mặt khuyên. Bền và trơn nhất, gần như không vướng gì, nhưng màu đá kém nổi. Hợp người làm việc tay chân, người hay mặc áo len, khăn len.
Đá chỉ ở nửa trước hay quanh vòng. Phần lớn khuyên ôm tai chỉ đính ở nửa lộ ra phía trước. Kiểu đính quanh vòng đẹp khi nhìn nghiêng nhưng đá ở mặt trong và mặt sau chạm vào da, cấn khi nằm và chỉ làm khuyên nặng thêm mà không ai thấy.
Khoá bấm và bản lề: chỗ cần kiểm kỹ nhất
Khuyên ôm tai hỏng nhiều nhất ở khoá, không phải ở đá. Đầu chốt bấm vào khe nhờ một lực đàn hồi nhỏ của kim loại. Sau hàng trăm lần mở ra đóng vào, khe giãn hoặc đầu chốt mòn, khuyên bắt đầu tự bật ra khi bạn cởi áo chui đầu hay chải tóc. Nhiều chiếc khuyên bị mất đúng theo cách đó, rơi xuống sàn nhà tắm mà không ai nghe thấy.
Khi mua, hãy mở đóng khuyên ít nhất mười lần. Tiếng tách phải rõ, lực bấm vừa đủ chặt, không phải ấn mạnh tới mức đau tai. Sau khi đóng, cầm hai bên khuyên kéo nhẹ về hai phía, khoá không được hé. Xoay bản lề xem có lỏng, có lệch không; bản lề lệch làm đầu chốt không vào đúng khe, lâu ngày sẽ làm mòn lệch.
Khi đeo, mở khuyên theo đúng hướng bản lề, đừng bẻ ngang. Bẻ ngang làm cong thân khuyên, khoá mất khớp. Nếu thấy khuyên bắt đầu bật dễ hơn trước, đừng cố bóp lại bằng kìm ở nhà; thợ có dụng cụ để chỉnh khe mà không làm nứt kim loại hay làm rơi đá gần khoá.
Đeo không tháo: đá nào chịu được
Đeo cả ngày lẫn đêm nghĩa là đá tiếp xúc với nước tắm, dầu gội, mồ hôi, gối và tóc. Đá nhỏ trên khuyên ít bị va mạnh nhưng chịu cọ xát liên tục. Gợi ý dưới đây dựa trên tính chất phổ thông của từng nhóm đá:
| Nhóm đá | Đeo không tháo | Lý do |
|---|---|---|
| Ruby, sapphire | Hợp | Cứng, ít nhạy hoá chất thường ngày; màu đậm hợp đá nhỏ |
| Spinel, garnet (kể cả tsavorite) | Hợp | Khá cứng, dai; garnet sẫm màu có thể trông tối ở cỡ rất nhỏ |
| Topaz, thạch anh | Tạm được | Thạch anh ngang độ cứng hạt cát trong bụi, mặt đá mờ dần sau vài năm cọ xát |
| Emerald | Không nên | Khe nứt ngâm dầu có thể khô hoặc bị dầu gội rửa trôi, đá nhìn đục hơn |
| Opal, ngọc lam, đá mặt trăng | Không nên | Mềm, xốp hoặc có mặt cát khai; sợ hoá chất và cọ xát lâu ngày |
| Đá tổng hợp cùng loại | Như đá tự nhiên cùng loại | Cùng thành phần, cùng độ cứng; khác ở nguồn gốc, không khác độ bền |
Dù đá chịu được, kim loại thì không phải lúc nào cũng vậy. Vàng trắng có lớp phủ rhodium sẽ ngả vàng ở chỗ cọ xát nhiều; bạc mạ sẽ lộ bạc và xỉn. Nếu định đeo không tháo, vàng vàng hoặc vàng hồng không phủ là kim loại ít phải chăm nhất.
Chọn màu đá và kim loại cho chiếc khuyên đeo hằng ngày
Chiếc khuyên đeo từ sáng tới tối sẽ đi cùng mọi bộ quần áo của bạn, nên màu đá nên là màu bạn không chán và không "đánh nhau" với phần lớn tủ đồ. Màu đá sẫm và trung tính như xanh sapphire đậm, đỏ rượu của garnet, xanh rêu của tsavorite sẫm thường dễ đi cùng cả đồ công sở lẫn đồ ở nhà. Màu tươi như hồng neon, xanh ngọc sáng đẹp khi nhìn riêng nhưng đeo cả tuần với đồ đen, xám, trắng có khi hợp, có khi lạc.
Vì đá trên khuyên rất nhỏ, kim loại chiếm tỉ lệ lớn trong cái nhìn tổng thể. Vàng vàng làm đá xanh lá và đỏ ấm lên; vàng trắng hay bạch kim làm đá xanh dương trông lạnh và sáng hơn; vàng hồng hợp đá hồng, tím nhạt. Nếu bạn đã có nhẫn, đồng hồ đeo hằng ngày bằng một màu kim loại, chọn khuyên cùng màu đó sẽ đỡ phải nghĩ mỗi sáng.
Một chuyện ít người nghĩ trước: đá rất nhỏ thì khó phân biệt loại đá bằng mắt, và rất nhiều khuyên giá phải chăng dùng đá tổng hợp hoặc đá mô phỏng cùng màu. Không có gì sai nếu mô tả ghi rõ. Điều cần là bạn biết mình đang mua gì để chăm đúng cách và để không trả tiền đá tự nhiên cho một hàng đá mô phỏng. Khi người bán chỉ nói "đá màu", hãy hỏi tiếp đó là đá gì và ghi vào phiếu.
Các hư hỏng hay gặp và khi nào mang đi sửa
Kiểm khuyên ôm tai mỗi tháng một lần dưới ánh đèn sáng, nhất là khi bạn đeo hằng ngày. Đây là những dấu hiệu nên mang đến thợ:
- Một viên đá trông thấp hơn hoặc nghiêng hơn các viên bên cạnh: chấu hoặc thành ray đã hở, đá sắp rơi.
- Một chỗ trống trong hàng đá: đá đã rơi. Ngưng đeo tới khi sửa, vì chấu bên cạnh thường cũng yếu.
- Khoá bật ra khi kéo nhẹ, hoặc phải ấn rất mạnh mới đóng được: khe khoá đã giãn hay bị lệch.
- Thân khuyên bị móp, méo, không còn tròn đều: thường do bị đè khi ngủ hoặc bị bẻ ngang khi mở.
- Da quanh lỗ tai đỏ, ngứa sau khi đeo khuyên mới: có thể do kim loại phần thân xuyên tai, cần đổi chất liệu.
- Kẽ đá bám bẩn, đá mờ dù đã lau: bụi và dầu gội đọng sau ray, cần làm sạch kỹ hoặc nhờ tiệm vệ sinh.
Khi gửi sửa, hãy chụp ảnh khuyên trước và ghi số viên đá còn lại. Với khuyên đính một hàng đá nhỏ, thay đá đúng màu khó hơn bạn nghĩ; nếu đá là sapphire hay ruby màu đặc biệt, hỏi thợ trước liệu có tìm được viên khớp không.
Câu hỏi thường gặp
Khuyên ôm tai và khoen tròn nhỏ có phải là một?
Gần giống nhưng không hẳn. Khuyên ôm tai có đường kính rất nhỏ, ôm sát dái tai và gần như luôn đóng bằng bản lề, khoá bấm. Khoen tròn nhỏ có thể lớn hơn, treo lỏng, đóng bằng chốt luồn. Người bán đôi khi dùng hai tên lẫn nhau, nên hãy hỏi cỡ đường kính trong và kiểu khoá.
Đeo khuyên ôm tai đính đá khi ngủ có hại không?
Khuyên nhỏ, bản hẹp, đá nằm ở mặt trước thì nhiều người ngủ vẫn thoải mái. Nếu bạn nằm nghiêng mà thấy cấn, sáng dậy dái tai đỏ hay khuyên bị méo, nên tháo ra. Đá đính quanh vòng hoặc bản rộng thường cấn hơn khi nằm.
Vì sao khuyên ôm tai đính đá hay bị rơi đá nhỏ?
Đá trên khuyên rất nhỏ, chấu giữ cũng rất nhỏ, và khuyên bị cọ vào tóc, khăn, gối mỗi ngày. Chấu mòn dần và hở ra. Kiểu đính ray hoặc đính chìm ít rơi đá hơn chấu chung. Kiểm định kỳ và sửa sớm khi thấy đá nghiêng sẽ đỡ mất đá.
Đeo khuyên ôm tai khi tắm và gội đầu được không?
Với ruby, sapphire, spinel, nước và xà phòng thông thường không làm hại đá. Nhưng dầu gội, dầu xả bám vào kẽ đá làm đá mờ, và hoá chất có thể ảnh hưởng đá xốp hay đá ngâm dầu. Nếu không muốn tháo, hãy rửa sạch kẽ đá định kỳ bằng nước ấm và bàn chải mềm.
Nên chọn khuyên ôm tai một hàng hay hai hàng đá?
Một hàng nhìn thanh, nhẹ, hợp đeo hằng ngày và tai nhỏ. Hai hàng cho màu rõ và lấp lánh hơn nhưng bản rộng hơn, nặng hơn và nhiều chấu phải kiểm hơn. Nếu đây là chiếc đầu tiên, một hàng đá màu đậm thường dễ đeo nhất.
Có thể đổi chiếc khuyên ôm tai đeo lẻ một bên không?
Được. Nhiều người chỉ đeo một chiếc khuyên ôm tai ở lỗ trên, kết hợp với nụ ở lỗ dưới. Một số tiệm bán khuyên ôm tai lẻ từng chiếc. Nếu mua đôi mà chỉ đeo một, hãy cất chiếc còn lại riêng một túi để có thể thay khi chiếc đang đeo cần đi sửa.
